sİTEMİZE hOŞGELDİNİZ.
. Hyaluronik asit, skar yerine rejenerasyonla iyileşmeyi koordine eden matriks sinyalini nasıl sağlar?
Hyaluronik asit, hızlı doku proliferasyonu, rejenerasyonu ve tamiri için HDM'de yapı ve fonksiyon yönünden anahtar göreve sahiptir. HA, erişkin ve fetal yara iyileşmelerinin erken dönemlerinde birikmeye başlar ancak birikmeye devam etmesi fetal yaralara özgüdür. Fetal yaralarda uzamış HA birikiminin mekanizması hala tam anlaşılamamış olsa da fetal matrikste HA-protein kompleksinin varlığı olasılıkla skar yerine rejenerasyonla iyileşmeye ait sinyalin sağlanmasından sorumludur.
- Tüm fetal yaralar skarsız mı iyileşir?
Bugüne dek memeli fetuslannın yalnızca kemik, deri ve palatal mukoperiosteumlarının rejenersyon kapasitesine sahip olduğu gösterilebilmiştir. Tendón, diafragma, sinir ve gastrointestinal mukozası ise yaralanmadan sonra hem fetusta hem de erişkinde skarla iyileştiğini gösteren çalışmalar vardır.
- Fetal yaralar konjenital ve cerrahi modellerde farkly my iyile?ir?
Hayır. Farelerde dilantin ile oluşturulan yarık dudak ve keçilerde anabasine ile oluşturulan yarık damak modellerinde iyileşme, her iki türde de cerrahi ile oluşturulan yaralara benzer şekilde, yani skarsız iyileşir.
- Fetal kutanöz yara iyile?mesi için belli bir süre limiti var mydyr?
Evet. Fetusta oluşturulan yaralar sadece 3. trimesterin başlarına kadar skarsız iyileşir. Bu noktadan sonra kutanöz yaralar skar formasyonunda artış ile iyileşmektedirler.
- Tüm fetal kutanöz yaralar skarsız mı iyileşir?
Hayır. Herhangi bir gestasyonel yaşta, oluşturulan 9 mm'den büyük eksizyonel yaralar, kontrakte olarak skarla iyileşirler. İkinci trimesterde oluşturulan daha küçük eksizyonel yaralar ise skarsız iyileşir. İkinci trimester'in erken döneminden sonra 3. trimeter başlayana kadar olan dönemde, fetusun yaşı büyüdükçe skarsız iyileşebilen eksizyonel yara boyutu da küçülmekte, bu dönemden sonra ise tüm yaralar skarla iyileşmektedir.
- Amniyon sıvısı yara koııtraksiyonu üzerinde bir rol oynar mı?
Evet. Hem erişkin hem de fetal fibroblast kontraksiyonu amniyotik sıvı ile inhibe olmaktadır. Bu etki fetal yaş ilerledikçe ve yara boyutu arttıkça progresif olarak azalmaktadır.
- Fetüste yara kontraksiyonunun eksikliği derideki myofıbroblastların eksik olmasına mı bağlıdır?
Hayır. İmmünhistokimyasal yöntemler ve transmisyon elektron mikroskopisi kullanılarak yapılan pek çok çalışmada fetal yarada miyofibroblast varlığı gösterilmiştir. Bu hücrelerin varlığı ile skar kontrak- türü gelişimi arasında bir korelasyon yoktur.
- Fetal ortama konmu? eri?kin derisi skarsyz my iyile?ir?
Hayır. Erişkin kutanöz yaralar lokalizasyondan bağımsız olarak genellikle skar ile iyileşirler. Koyun fetus modelinde erişkin maternal derinin fetal kutanöz defekte bir greft olarak uygulanması şeklinde yapılan deneysel çalışmalarda, tipik erişkin yara iyileşmesi ve skar formasyonu saptanmıştır.